مرکز مشاوره افق

نوع مطلب :مشاوره ،

نوشته شده توسط:مدیر - اکبر مهدیلو

مشاوره به شیوه ی روان شناسی فردی آدلر

روان شناسی فردی آدلر ( 1870 – 1937 ) که یک نظام مشاوره و روان درمانی است بر مبنای اجتماعی بودن، وحدت جسم و ذهن، هدف داری، مسئول بودن، خلاقیت، انتخاب گری و یکتایی انسان استوار است. این شیوه ی درمانی در نظام های آموزشی به طور اعم و در مدارس به طور اخص، کاربردهای فراوان یافته است. زیرا اصولاً با بررسی شیوه ی زندگی و هدف های فرد و آموزش رفتارهای مناسب در موقعیت های گوناگون سروکار دارد و با تأکید بر جنبه های اصلاحی و آموزشی در « این جا و اکنون » نظر بسیاری از مشاوران و روان درمانگران را به خود جلب کرده است .

آدلر کارش را برای اولین بار در « مرکز راهنمایی کودک » در وین آغاز کرد و توفیق او نشان دهنده ی کاربرد و کارآمدی این شیوه ی درمانی  در موقعیت های آموزشی و تحصیلی است .

آدلر که در ابتدا از پیروان اصلی روان کاوی بود، از فروید در مواردی چون تأکید بر غریزه ی جنسی و علل پیدایش نوروزها انتقاد کرد و رروان شناسی فردی را به وجود آورد. به نظر آدلر انسان موجودی در حالِ شدن است که در جهت هدف های ذهنی خویش در محدوده ی میدان پدیداری اش حرکت می کند. فردی که با اختلالات روانی مواجه است، بیمار نیست بلکه جرأت عمل کردن از او سلب شده است و به تبع آن برای رسیدن به هدف های آنی به جلب توجه، قدرت طلبی، انتقام جویی و اعلام شکست یا عجز متوسل می شود. انسان برای بقا باید با هم نوعانش رابطه ی متقابل برقرار سازد؛ در یک جامعه ی سالم، افراد از طریق کار کردن به هم نوعان خود خدمت می کنند و مسئولیت می پذیرند، هم چنین یکدیگر را دوست دارند و با یکدیگر معاشرت می کنند و رابطه ی محبت آمیز و صمیمانه ای برقرار می سازند .

برای شناخت انسان باید شیوه ی زندگی یا سازمان شناختی او بررسی شود. شیوه ی زندگی که هم چون نقشه ی ذهنی است و فرد را برای مقابله با جهان هستی یاری می دهد از چهار بخش مفهوم خود، خود ایده آل، انتظارات و نگرش های مردم درباره ی فرد و اعتقادات اخلاقی تشکیل شده است. مفهوم خود، مجموعه عقاید و پندارهای فرد درباره ی خویشتن است. این که انسان تصور می کند چگونه فردی باید باشد تا در جامعه مورد توجه دیگران قرار گیرد، خود ایده آل است. نگرش انسان نسبت به جهان هستی و دیگران و پی بردن به ارتباط آنان با خودش، جزئی از شیوه ی زندگی محسوب می شود. اعتقادات اخلاقی که خوب و بد و درست و نادرست را در بر می گیرند نیز بخشی از شیوه ی زندگی است. تضاد بین مفهوم خود و خود آیده آل، مفهوم خود و نگرش دیگران نسبت به فرد، و مفهوم خود و مفهوم خود و اعتقادات اخلاقی به احساس حقارت می انجامد. انسان از طریق « اراده » و « من خلاقه » آینده اش را تعیین می کند و سرنوشت او از قبل تعیین نشده است. هدف، منبع اصلی برای ایجاد و ادامه ی رفتار به شمار می رود و از طریق شناخت هدف ها می توان جهت حرکت و فعالیت فرد را پیش بینی کرد. انسان باید وظایف خود را در زندگی بشناسد و روش های همکاری را یاد بگیرد و در نهایت، جرأت یابد که علاقه ی اجتماعی اش را فعال سازد و به کمک آن شیوه ی جدید زندگی سازنده ای را بنا نهد .

مشاوره و روان درمانی آدلر، یک جریان آموزشی است که برای اجرای موفق آن همکاری نزدیک بین مُراجع و مشاور ضرورت دارد. مراجع باید « اشتباهات اساسی » خود را بشناسد و در صدد تغییر رفتارهایی برآید که اشتباهات مذکور را به وجود آورده است. هدف های اشتباهی معمولاً با هدف های نادرست و غیر ممکن، درک نادرست از زندگی و توقع بی مورد از آن، تقلیل یا انکار احساس ارزشمندی خود و ارزش های غلط دیگری مشخص می شوند. در جریان مشاوره، بررسی هدف ها و شیوه ی زندگی مراجع اهمیت فراوانی دارد.

هدف های مشاوره و روان درمانی آدلر عبارتند از تقویت علاقه ی اجتماعی و همکاری و مشارکت، کاستن احساس حقارت و غلبه بر بی جرأتی، ایجاد تغییرات بنیادی در شیوه ی زندگی و دگرگون کردن انگیزه ها و ارزش های نامطلوبی که موجب نگرانی شده اند. هم چنین ایجاد رابطه و حفظ آن، بررسی دقیق هدف ها و شیوه ی زندگی و پی بردن به تأثیر آن در ایجاد رفتار، ارائه ی تعابیر و تفاسیر ضروری که موجب بینش می شوند، طراحی برنامه های آموزشی و اصلاحی و پیشهناد راه حل های گوناگون از مراحل مشاوره به شیوه ی آدلر هستند .

این نوع مشاوره در هر موقعیت و برای درمان هر نوع اختلالی اجرا می شود و در آن اتاق درمان ساده است و به وسایل و ابزار چندانی نیاز نیست. معاینه ی جسمی مراجع ضرورت ندارد، زیرا روش کار بر شیوه های تربیتی استوار است. از آزمون ها روانی به ندرت استفاده می شود و در موارد زیادی کاربرد آزمون ضرورتی ندارد .

منابع :

- راهنمایی و مشاوره ی تحصیلی و شغلی، عبدالله شفیع آبادی، انتشارات سمت، تهران، 1379