تبلیغات
مرکز مشاوره افق (زنجان) - نظریه های مشاوره ( 1 ) - روان کاوی

نظریه های مشاوره ( 1 ) - روان کاوی

 

نوع مطلب :مشاوره ،

نوشته شده توسط:مدیر - اکبر مهدیلو

نظریه هم چون نقشه ای است که مشاور را در چگونگی انجام دادن مشاوره و پیش بینی نتایج احتمالی یاری می دهد. نظریه، عملکرد مشاور را در تشخیص و درمان و پیش بینی نتایج مشاوره تسهیل می بخشد و چگونگی اداره ی جلسه ی مشاوره را مشخص می سازد و مانع اتلاف نیرو و توان مشاور و مُراجع در نیل به هدف های مشاوره می شود. مشاور با توجه به شناخت نظریه های مشاوره، اعتقادش درباره ی ماهیت انسانی، نگرش خود نسبت به زندگی و تجاربش، به انتخاب و اجرای نظریه ای می پردازد که با طرح شخصیتی او سازگارتر و برای حل مشکل مورد نظر مناسب تر باشد.

در این جا به طور مختصر به شرح چند نظریه ی مشاوره می پردازیم :

1- مشاوره به شیوه ی روان کاوی

زیگموند فروید ( 1856 1939 ) با تلاش و پیگیری بسیار، زیربناهایی برای برخی از پیچیده ترین رفتارهای انسان یافت و از طریق   روان کاوی، روش های جدیدی برای درمان اختلالات رفتاری و روانی پیشنهاد کرد. روان کاوی، درمان گر را قادر می سازد تا با دست یابی به محتوای ذهن ناخودآگاه و کاربرد فنون مناسب، مشکلات روانی بیمار را ریشه یابی کند. ریشه ی اصلی روان کاوی در سخن سقراط :   " خود را بشناس " نهفته است .

روان کاوی یک نظام فلسفه و روان شناسی است. به عنوان یک نظام فلسفی، عواملی نظیر درمان، راهنمایی صحیح والدین، آموزش و پرورش، تغییرات معقول اجتماعی و تعامل مناسب با دیگران در تغییر فرد مؤثرند. آزادی انسان در آگاهی اوست و هر چه میزان آگاهی فرد در باره ی خویش بیش تر شود احتمال وقوع رفتارهای معقول تر افزایش می یابد. انسان ذاتاً شریر و قربانی غرایز است و برای ارضای    آن ها به اعمال غیر منطقی که مخرب خویش و دیگران است متوسل می شود و به مدد مکانیسم های دفاعی، واقعیت را انکار می کند. آرزوها و ترس های ناخودآگاه که ریشه در دوران کودکی دارند نگرش انسان را نسبت به زندگی تیره  و تار می سازند. انسان هم چنین درصدد است از طریق تحلیل خود و شناخت خصوصیاتش، تعادل معقول و مناسبی بین کشش های غریزی و مقتضیات محیطی برقرار سازد. از این رو انسان می تواند از غرایزش در جهت جامعه پسندی استفاده کند .

در رروان کاوی به عنوان یک نظام روان شناسی بر تجربه ی درونی و رفتار بیرونی فرد، بر وقایع گذشته و حال، بر خصوصیات فردی و اوضاع اجتماعی توجه می شود. هستی انسان معنی دار است و ارگانیسم به وسیله ی نیروهای ناخودآگاه و کشش های غریزی هدایت     می شود.  می توان این نیروها را به سطح آگاهی فراخواند و تحت کنترل درآورد.

سه عامل در انسان ایجاد نگرانی می کند؛ اول، نفرت از هم نوعان که انسان را به رنج و عذاب شدید دچار می سازد و تاریخ بشریت را از کشتار، خشونت، ستم گری و حوادث ناگوار مملو می سازد. دوم، کتمان نیروهای ناخودآگاه یا دلیل تراشی که به نوبه ی خود باعث مخفی ماندن هستی واقعی فرد می شود. اگر " خود " نتواند تمایلات " نهاد " را کنترل کند هوای نفس غالب و عقل مغلوب می شود و در نتیجه انسان به رنج و عذاب گرفتار می آید. سوم، کشش های غریزی که کنترل آن ها، مخصوصاً در نخستین سال های کودکی،  از عهده ی انسان خارج است .

در روان کاوی بر تأثیر عوامل اجتماعی از جمله خانواده و جامعه نیز در تکوین و رشد شخصیت توجه شده است و روابط بین اعضای خانواده در چگونگی واکنش های کودک به دیگران تأثیر زیادی دارد. برای متقاعد ساختن کودک به اجرای قوانین و مقررات در هر خانواده از روش خاصی استفاده می شود که بر رشد شخصیت او به طور انکارناپذیری اثر می گذارد. رشد روانی انسان که از مراحل اولیه ی زندگی آغاز   می شود و در سراسر عمر ادامه می یابد، در رفتارهای گوناگونی متجلی می شود و نحوه ی عملکرد فرد را مشخص می سازد .

از گذشته های بسیار دور انسان های مضطرب و نگران در صدد بودند تا راه حل هایی برای مشکلات خود بیابند. روان کاو،  محتوای ذهن ناخودآگاه بیمار را به سطح آگاهی فرامی خواند و سپس می کوشد با توجه به عواطف و احساسات، خاطرات بیان شده، تقویت " خود " ، تعدیل نیروهای " فراخود " ، تغییر در نظام ارزش های بیمار و کاهش و کنترل خواسته های " نهاد " ، مشکل بیمار را حل کند .

روان کاوی یک جریان آموزشی است که در آن با استفاده از شیوه ی حل مسئله، ابتدا مشکل شناخته می شود و سپس راه حل های متعددی ارائه می شود و در نهایت مناسب ترین روش، انتخاب و به مرحله ی اجرا در می آید .

روان کاوی باعث می شود که فرد دنیای درون خود را از طریق تداعی آزاد کشف کند. مراحل انجام روان کاوی به طور مختصر عبارتند از : ایجاد رابطه، برقراری ارتباط تحلیلی و ارائه ی تفسیرهای مناسب، ادامه ی درمان و پایان جلسه. بیمار در جریان روان کاوی به مشاهده، خودکاوی و صحبت درباره ی احساسات و عواطف و خاطرات گذشته اش تشویق می شود و با اقدامات مناسب و سنجیده ی روان کاو آگاهی اش را افزایش می دهد. روان کاو با دقت به سخنان بیمار گوش می کند و در مواقع ضروری به تفسیر گفتار و احساسات او می پردازد ؛ هم چنین بر مقاومت بیمار در جریان درمان به طور عمیق توجه می کند و جز در موارد خاص از نصیحت کردن و اظهار نظر مستقیم خودداری می کند. روان کاو از تداعی آزاد، تحلیل انتقال و مقاومت، تعبیر خواب، تخلیه ی روانی و تعبیر و تفسیر، استفاده ی فراوانی می کند. وی بر حالات خویش و بر تعاملش با بیمار توجه می کند و هیچ یک از جلوه های رفتار و گفتار بیمار را از نظر دور نگه نمی دارد. دقت در پیام های غیر کلامی و تعبیر و تفسیر آن ها باعث افزایش بینش بیمار می شود و روان کاوی را با موفقیت بیش تری قرین می سازد. روان کاو با فراهم آوردن محیطی پذیرا و عاری از قضاوت، بیمار را تشویق می کند تا هر چه بیش تر درباره ی تاریخچه ی زندگی و رؤیاهایش صحبت کند .

تشخیص در روان کاوی اهمیت به سزایی دارد، زیرا برای ارائه ی درمان، علل مشکل باید شناخته شود. این شناخت از طریق بررسی تاریخچه ی زندگی و رؤیاهای فرد ممکن می شود. روان کاوان از آزمون های روانی به ندرت استفاده می کنند و معتقدند آزمون ها اطلاع دقیق چندانی درباره ی چگونگی فرایند انتقال- مقاومت که در روان کاوی اهمیت زیادی دارد ارائه نمی دهند. معاینات بدنی بیمار هم لازم نیست، به جز مواردی که روان کاو لازم بداند که در آن صورت بیمار را به پزشک ارجاع می دهد .

انتقال در روان کاوی حائز اهمیت به سزایی است و بدان وسیله بیمار احساسات، برداشت ها، افکار و عواطفی را که در گذشته نسبت به والدین یا افراد مهم دیگر داشته است به روان کاو اِسناد می دهد و بر واقعی بودن احساسش اصرار می ورزد و روان کاو را در نقش خاص و به عنوان شخص معینی که در زندگی گذشته اش وجود داشته است می انگارد. به نظر فروید انتقال، ارزش درمانی بسیاری دارد و روان کاو باید در تفسیر و حل آن ماهرانه اقدام کند. از سوی دیگر، انتقال متقابل که به دنبال انتقال حاصل می شود و طی آن روان کاو متقابلاً عقاید و افکار گذشته اش را در بیمار می بیند، سد راه درمان است و روان کاو تا حد امکان باید از وقوع آن پیش گیری کند .

روان کاوی در محیطی آرام و ساکت برگزار می شود و معمولاً در هر نوبت 45 تا 60 دقیقه بیمار روی تختی دراز می کشد و هر آن چه را که بر ذهنش می گذرد آزادانه بر زبان می آورد و روان کاو به تعبیر و تفسیر آن ها می پردازد. محتوای جلسات کاملاً محرمانه است و گفتگوی جلسه معمولاً ضبط نمی شود و در صورت ضبط گفتگوی جلسات برای آموزش، باید موافقت بیمار حاصل شود .

منابع :

- راهنمایی و مشاوره ی تحصیلی و شغلی، عبدالله شفیع آبادی، انتشارات سمت، تهران، 1379





مرکز مشاوره افق پنجشنبه 7 بهمن 1395
این شما هستید که انتخاب می کنید... دوشنبه 27 دی 1395
کانال تلگرامی مرکز مشاوره افق دوشنبه 27 دی 1395
دوستِ تو، خدا سه شنبه 23 مهر 1392
حفظ فضای عاشقانه در ازدواج جمعه 12 آبان 1391
چگونه همسری ایده آل باشیم؟ پنجشنبه 12 مرداد 1391
7 نوع متفاوت از عشق! دوشنبه 2 مرداد 1391
توصیه هایی برای روز و شب قبل از کنکور و روز کنکور 3 چهارشنبه 7 تیر 1391
توصیه هایی برای روز و شب قبل از کنکور و روز کنکور 2 چهارشنبه 7 تیر 1391
توصیه هایی برای روز و شب قبل از کنکور و روز کنکور 1 چهارشنبه 7 تیر 1391
کنکوری ها- آیا تو یک ماه آخر میشه معجزه کرد؟ یکشنبه 7 خرداد 1391
کناب درمانی- تربیت فرزند- پدر و پسر شنبه 9 اردیبهشت 1391
کتاب درمانی- تربیت فرزند- 5 زبان عشق کودکان شنبه 9 اردیبهشت 1391
سال نو مبارک یکشنبه 28 اسفند 1390
نظریاتی در باب عشق جمعه 12 اسفند 1390
افزایش اعتماد به نفس چهارشنبه 12 بهمن 1390
علل و عوامل اضطراب امتحان دوشنبه 5 دی 1390
اضطراب امتحان دوشنبه 5 دی 1390
راز تداوم یک زندگی! سه شنبه 24 آبان 1390
چگونه آهسته آهسته عاشق شویم؟ سه شنبه 12 مهر 1390
لیست آخرین پستها
وبلاگنویسان
آگهی ساز - آگهی و تبلیغات رایگان