مرکز مشاوره افق

نوع مطلب :مشاوره ،

نوشته شده توسط:مدیر - اکبر مهدیلو

در فرهنگ نفیسی مشاوره ، کنکاش کردن و تبادل آراء تعریف شده است. هم چنین به عمل یا فرایند مشورت کردن، مشاوره می گویند.  در لغت نامه ی دهخدا مشاوره به معنی کنکاش کردن، مشورت کردن، سگالیدن و با یکدیگر رأی زدن است. در فرهنگ عمید، مشاوره به معنی با هم مشورت کردن، کنکاش کردن و رایزنی به کار رفته است. در نتیجه، معنی لغوی مشاوره همکاری و همفکری کردن و خواستن رأی و نظر تخصصی دیگری برای انجام دادن کاری است .

در زمینه ی مشاوره، صاحب نظران تعاریف گوناگونی ارائه داده اند.

به نظر پاترسون، مشاوره جریان یاورانه ای است که در آن برقراری رابطه ی صمیمی بین مُراجع و مشاور ضرورت دارد. مُراجع مشکل روانی و عاطفی دارد که از طریق حضور و تعامل در جلسه ی مشاوره راه حلی برای مشکلش می یابد و مشاور در حل مشکلات روانی مهارت دارد. در این دیدگاه، برقراری رابطه ی مشاوره ای درمان بخش است و تنها دادن اطلاعات و پند و اندرز به مُراجع، مشاوره محسوب نمی شود .

به عقیده ی آراباکل، مشاوره رابطه ای تخصصی بین مُراجع و مشاور است که مراجع با کمک مشاور به بررسی و تجزیه و تحلیل مشکلش می پردازد و پس از آگاه شدن از ابعاد وجودی اش و شناختن عوامل مزاحم به تغییر آن ها موفق می شود .

با در نظر گرفتن تعاریف گوناگونی که از مشاوره ارائه شده است، به طور کلی می توان گفت مشاوره اصطلاحی است که فعالیت هایی نظیر مصاحبه کردن، آگاهاندن و رایزنی کردن را شامل می شود و هدف اصلی آن کمک به مراجع یا درمانجوست تا با حل مشکلاتش بتواند برای آینده برنامه ریزی کند و به سازگاری مطلوب، خود- رهبری و خوشبختی برسد.

" مشاوره فعالیتی تخصصی، یاورانه، حضوری، هدف دار و عاطفی- ذهنی بین مراجع ( فرد مشکل دار ) و مشاور ( کسی که در برقراری رابطه ی حسنه و حل مشکلات کنشی تخصص دارد ) است که در آن مراجع در یک جوّ مملو از تفاهم و همدلی، آزادانه و صادقانه به طرح مشکلش با مشاور می پردازد و پس از تجزیه و تحلیل مشکل و خودشناسی بهتر و عمیق تر، با کمک او تصمیم مناسبی می گیرد و در نهایت به حل مشکل کنشی توفیق می یابد . "

به بیان دیگر، مشاوره جریان بحث و بررسی مشکلات و مسائلی است که مراجع با آن ها مواجه است و علاقمند به طرح آن ها می باشد. مراجع از طریق بحث و گفت و گو درباره ی مشکلش با مشاور در یک جریان رابطه ی مشاوره ای توأم با درک و تفاهم، به خودشناسی و کشف راه حل موفق می شود و سرانجام تصمیم معقول و مناسبی اتخاذ می کند .

بنابراین مشاوره ، دادن پند و اندرز نیست، پاسخ دادن به سؤالات و یافتن راه حل مشکلات نیست، دستور دادن و تعیین تکلیف کردن نیست، دادن اطلاعات نیست، تجزیه و تحلیل مُراجع هم نیست، بلکه مشاوره یک جریان یادگیری است که از طریق رابطه ی بین دو  نفر ( مراجع و مشاور ) انجام می گیرد. در این رابطه مشاور با داشتن مهارت ها و صلاحیت های علمی و حرفه ای می کوشد مراجع را با روش های منطبق بر نیازمندی هایش یاری کند تا بیش تر خود را بشناسد و بینشی را که به این طریق نسبت به خویش کسب می کند در    رابطه اش با هدف های معین واقع بینانه و ادراک شده به طور مؤثری مورد استفاده قرار دهد و در نتیجه، فردی خلاق تر و شادمان تر در جامعه ی خود باشد .

در مشاوره ، اول آن که برقراری محیطی سرشار از امنیت و تعامل پویا بین مُراجع و مشاور ضروری است ؛ دوم آن که مشاور نقش کمک دهنده و نه تحمیل کننده دارد ؛ سوم آن که رابطه ی مراجع و مشاور  باید حضوری باشد، زیرا مشاهده ی وضع ظاهری و حرکات مراجع در شناخت و تشخیص مشکلات او نقش مهمی دارد ؛ چهارم آن که هدف مشاوره ، خودشناسی بیش تر و  یادگیری فرایند تصمیم گیری مناسب و نیز قبول مسئولیت مراجع است ؛ پنجم آن که مراجع از طریق مشاوره شیوه های انتخاب و طرح ریزی و ادامه ی یک زندگی معقول و موفق را می آموزد و در آینده ، خودش می تواند مشکلاتش را حل کند و برای هر مشکلی به مشاور مراجعه نکند ؛ و ششم ان که مراجع به نوعی با مشکل عاطفی یا با وجود مانعی در رشد مواجه است و قصد دارد با کمک مشاور مشکلش را حل کند و یا مانع را از سر راه بردارد .

منابع جهت مطالعه ی بیش تر :

-         فنون و روش های مشاوره، عبدالله شفیع آبادی، تهران: ترمه، 1380